07-10-2022 door Lou Benders

In 4 stappen veilig werken in de bouw, incl. veiligheidschecklist

Als jij als zzp'er in de bouw werkt, heb je vast al het een en ander meegemaakt. Sterke verhalen, goede verhalen en misschien verdrietige verhalen. Je werk is tof, maar niet zonder risico.

Gelukkig zijn er meerdere veiligheidsmaatregelen die je kunt nemen om dat risico in te perken en een veiligheidsnet voor jezelf en je werknemers te creëren. 

Ontdek nu hoe je in 4 stappen met goede instructies, in overeenstemming met de Arbowet en beschermingsmiddelen de grootste risico's kunt herkennen en voorkomen. Zorg er ook voor dat je verzekerd bent voor als er toch iets even niet zo lekker loopt. 

Scroll direct naar beneden als je onze veiligheidschecklist wil kopiëren en uitprinten. 

Werken in de bouw aan een groot project.

Stap 1: Geef goede veiligheids­instructies en werk volgens de regels

In drie fases kun je tijdens een project veiligheidsinstructies geven: de voorbereiding, tijdens het project en tijdens het afbouwen. Natuurlijk allemaal keurig volgens de Arbowet.

Een goede voorbereiding is het halve werk 

Voordat je aan een opdracht je begint, is het verstandig om duidelijke afspraken te maken met je opdrachtgever, je werknemers en partijen waar je mee samenwerkt. 

Stel jezelf de volgende vragen: 

  • Wie doet wat?

  • Hebben al je werknemers de vakkennis om met gereedschap te werken of moeten ze nog een cursus volgen? 

  • Werken jullie met goedgekeurde materialen en gereedschappen? 

  • Hebben jullie een realistische planning gemaakt en de risico's in kaart gebracht? 

  • Hebben jullie een logistiek plan met een veilige en logische indeling op de bouwplaats? 

  • Werken jullie in overeenstemming met de Arbowet? 

  • Staat er straks ergens een EHBO koffer klaar?

  • Maken jullie duidelijke afspraken over veilig werken (ook tijdens slecht weer)?  

Zorg er ook voor dat iedereen die met machines werkt de juiste instructies heeft gekregen. Zo is het belangrijk om per jaar voldoende toolbox meetings te houden.

Veiligheidsinstructies op de bouwplaats 

Zodra je aan het werk bent en jij of je werknemers iets snel willen doen, komt het vaak voor dat de veiligheidsafspraken even opzij gezet worden. Juist op die momenten gaat het mis. Het is daarom essentieel om duidelijk te maken dat bouwveiligheid altijd belangrijker is dan snel werken. Dit is een van de belangrijkste tips die we ook hoorden in ons interview met 2 specialisten in de bouw.

Tijdens het project raden we aan om veiligheidsinstructies te herhalen en elkaar aan te spreken op onveilig werken. Maak bij voorkeur 1 persoon verantwoordelijk voor veiligheid. Die persoon kan de bouwplaats controleren. Bij hem kunnen jullie onveilige praktijken melden. 

Tip: Organiseer korte veiligheid meetings om per bouwfase de risico's te bespreken en veiligheidsinstructies te behandelen. Met machines omgaan, ladders gebruiken of steigers bouwen… Bespreek steeds hoe je dat samen veilig aan kunt pakken. Bijvoorbeeld door de juiste PBM's (persoonlijke beschermingsmiddelen) te gebruiken en samen te werken wanneer dat nodig is. Een zware plank kun je beter samen tillen dan in je eentje. 

De allerbelangrijkste tip? Herhaal jezelf. Je kunt veiligheidsmaatregelen beter te vaak herhalen dan te weinig. Werk je alleen? Stel twee wekkers per dag in op je mobiel waar "Werk je wel veilig?" op staat - daar zal je familie ook blij mee zijn. 

Blijf ook tijdens het afbouwen veilig werken

Zijn jullie klaar met de klus? Op naar de volgende! Ook al ben je klaar met het werk, laat tijdens deze fase niet je aandacht verslappen als het om veiligheid gaat. Laat je gereedschap niet rondslingeren en bouw in samenwerking alles netjes af. "Effe gauw" dat is waar het meestal misgaat, volgens uitvoerder Lucas Visser.

Arbowet, diploma's en bepalingen voor veilig werken in de bouw

Op de website van de KvK wordt duidelijk beschreven hoe jij in overeenstemming met de Arbowet kunt en moet werken, zeker als je personeel hebt. 

Zo gaat de Arbowet onder andere over: 

  • Een veilige werkplek en veilig materiaal

  • Lichamelijk en fysiek werk

  • Veilig werken met gevaarlijke stoffen, straling en besmetting

Andere wetten en vergunningen waar je rekening mee moet houden zijn de volgende. 

Wetten en vergunningen: zzp'en in de bouw zonder personeel 

In dit geval heb je eigenlijk geen vergunningen of diploma's nodig als zzp'er in de bouw. Je kunt dus als zzp'er in de bouw zonder diploma werken. Eventueel heb je wel een bouw- of omgevingsvergunning nodig. 

Een certificering die je wel goed van pas komt, omdat aannemers hiernaar vragen, is een VCA Basis certificaat of VCA VOL diploma. VCA staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers.

Het is zelfs in de Bouw CAO opgenomen dat je als zzp'er in de bouw verplicht een VCA-VOL moet hebben. Dit is echter geen verbindende bepaling. Particulieren vragen meestal niet naar deze certificering. Verzekeringsmaatschappijen daarentegen vaak wel (Insify niet). 

Wetten en vergunningen: zzp'en in de bouw met personeel

Zodra jij personeel inhuurt of in dienst neemt, moet je een Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) laten maken. 

Stap 2: Regel de juiste beschermingsmiddelen voor zzp'ers in de bouw

Je hebt maar één lijf en je werknemers ook. Dat moet je goed beschermen. Zorg daarom voor beschermingsmiddelen voor: 

  • Hoofd: Zet een helm of stootpet op en stel dit verplicht voor je werknemers. 

  • Oren: Vanaf 80 decibel is geluidsbescherming een must. Zorg voor oorkappen of oordoppen.

  • Ogen: Draag altijd veiligheidsbrillen en/of gelaatsmaskers bij las- en hakwerk. 

  • Neus (ademhalen): Rook, stofdeeltjes, nevel, dampen of gassen aanwezig? Draag een stof- of dampmasker en zorg dat je werknemers dit ook doen. 

  • Handen: Jouw handen zijn goud waard. Of nouja… daarmee verdien je je inkomen. Zorg er goed voor met handschoenen bij koud weer en bijvoorbeeld lashandschoenen.  

  • Voeten: Stel goede en stevige waterafstotende en slip- en slijtvaste werkschoenen sowieso verplicht. Geen sneakers op jouw bouwplaats!  

  • Je hele lijf (bescherming tegen vallen): De meeste ongevallen gebeuren door vallen. Werk daarom altijd met valbescherming producten en - systemen. Valbeveiliging is voor iedere bouwvakker van levensbelang. 

Per jaar komen tientallen mensen om door (onge)vallen. Meer weten over werken op hoogte? Zie ook dit filmpje van de Rijksoverheid.

Let op: Als jij als zzp'er in de bouw met personeel werkt en zij niet de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken, kun je een boete krijgen bij een werkinspectie door de Arbeidsinspectie. Hulpmiddelen gebruiken is dus niet alleen voor jullie veiligheid van belang, maar ook voor je portemonnee. 

Een zzp'er in de bouw is aan het werk

Stap 3: Herken en voorkom de 4 grootste risico's

De Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft de 4 grootste risico's in de bouw in kaart gebracht. 

1 - Vallen, struikelen en uitglijden 2 - Van een hoogte vallen 3 - Ongevallen door machines 4 - Ongevallen door vallende voorwerpen

De volgende tips helpen je deze risico's te voorkomen. Wellicht herken je hierin een aantal veiligheidsmaatregelen die we in stap 1 en 2 ook al genoemd hebben. We herhalen het graag nog een keertje. Als het om veiligheid gaat, is herhaling geen overbodige luxe.  

Geloof je het wel? Scroll nu door naar stap 4.

Voorkom risico 1 en 4 - Houd de bouwplaats netjes en opgeruimd

Struikelen over rondslingerend materiaal is een van de grootste problemen op de bouwplaats. Maak er daarom een gewoonte van om de bouwplaats netjes te houden. Daar zullen je opdrachtgevers ook blij mee zijn. 

Je kunt hiermee ook het risico op vallende voorwerpen beperken. 

Voorkom risico 2 - Werk met valbescherming

Zorg altijd voor de juiste veiligheidsmaatregelen als er een risico bestaat ergens vanaf te vallen. Denk aan vangnetten, harnassen, veiligheidslijnen, leuningen en dakrandbeveiliging. 

Voorkom risico 3 - Geef en herhaal de veiligheidsinstructies over bepaalde machines

Zowel voor nieuwkomers als ervaren medewerkers is het belangrijk om altijd de veiligheidsinstructies te kennen. Zeker als je met bepaalde machines werkt. 

Vergeet niet instructies te geven en vaak genoeg te herhalen. Wijs elkaar op de maatregelen en geef altijd het juiste voorbeeld door zelf de veiligheidsinstructies op te volgen. 

Voorkom alle risico's - Benadruk ze in de voorbereidingsfase

Begin je net aan een project? Breng de risico's in kaart en bespreek ze met je werknemers. Zorg ervoor dat iedereen goed begrijpt waarom bepaalde veiligheidsmaatregelen besproken worden. Niemand wil arbeidsongeschikt raken door een ongeluk! 

Voorkom ook deze misvattingen over zzp'en in de bouw

We hebben ook een blog geschreven over de meest voorkomende misvattingen over risico's in de bouw. Tipje van de sluier?

1 - Je krijgt vaak geen bijstandsuitkering als je arbeidsongeschikt raakt. 2 - Ook al ben je een vakman, je hebt een zakelijke WA-verzekering nodig. 3 - Je bent wel degelijk verantwoordelijk voor zzp'ers die je inhuurt. 4 - Je contract en algemene voorwaarden dekken je vaak niet voldoende wanneer het op aansprakelijk aankomt. 5 - Niet alle verzekeringen dekken jouw risico's. Vaak heb je een speciale verzekering voor ondernemers in de bouw nodig. Deze misvattingen brengen ons bij stap 4.

Stap 4: Je kunt niet alles voorkomen, regel dus je verzekeringen

Je hebt er alles aan gedaan om veilig te werken als zzp'er in de bouw. Dat wil niet zeggen dat er nooit iets mis zal gaan. Dat weet je waarschijnlijk maar al te goed. Met deze verzekeringen kun jij al in 2 minuten online voordelig je overgebleven stukje risico dekken.

  • Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) zzp bouw: Doordat je als zzp'er in de bouw zwaar werk doet, loop je een verhoogd risico om (tijdelijk) arbeidsongeschikt te raken. Een AOV is daarom voor jou een must-have. 

  • Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (BAV) zzp bouw: Je wilt niet alleen jezelf beschermen, maar ook anderen. Wanneer jij per ongeluk schade veroorzaakt aan de spullen van je opdrachtgever of wanneer je opdrachtgever struikelt over jouw gereedschap, kun je hiervoor aansprakelijk worden gesteld. Om deze kosten te dekken en de verdediging van je over te nemen, heb je een BAV voor zzp'ers in de bouw nodig (oftewel een zakelijke WA-verzekering). 

Uniek bij Insify: Verzeker ook onzichtbare schade en kosten voor extra werkzaamheden door andere vakmensen. Mocht jij nou een fout maken, waardoor andere werkzaamheden opnieuw uitgevoerd moeten worden dan dekt je verzekering ook deze kosten als je hiervoor kiest. 

  • Werkgeversaansprakelijkheidsverzekering: Als jij personeel hebt of andere zzp'ers inhuurt om met jou een klus op te pakken, ben je tijdens werktijd voor hen verantwoordelijk. Dit betekent dat als zij gewond raken of hun spullen kapot gaan, jij op moet draaien voor de kosten. In dat geval biedt je werkgeversaansprakelijkheidsverzekering uitkomst. Dit is onderdeel van je bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering. Lekker makkelijk op één polis dus. 

  • Verzekering voor je spullen: Waarschijnlijk ben jij veel op pad en heb je duur gereedschap in je bus. Precies om deze reden hebben wij bij Insify de spullen-in-je-bedrijfswagen verzekering samengesteld. Hiermee verzeker jij je spullen tegen schade, inbraak, ongevallen en andere schade. 

Mocht je meer informatie willen over deze verzekeringen, kun je ons gewoon even bellen of WhatsAppen. Maar lees vooral door want hieronder vind je nog de veiligheidschecklist om zo veilig mogelijk te werk te gaan. 

Werken in de bouw: Veiligheid staat voorop.

Insify veiligheidschecklist voor zzp'ers in de bouw

Loop iedere week of zelfs iedere dag voordat je aan 't werk gaat even deze checklist door. 

Alles aanwezig en in orde? Check. Jij kunt veilig bouwen! 

Veiligheidsinstructies

  • Risico's per bouwfase uitgelegd

  • Duidelijke taakverdeling

  • Bevoegd personeel 

  • Eén persoon verantwoordelijk voor veiligheid

  • Instructies voor machines besproken

  • Werkzaamheden in overeenstemming met de Arbowet

Persoonlijke beschermmiddelen

  • Valbescherming aanwezig en in orde

  • Iedereen loopt op stevige werkschoenen

  • Indien nodig: hoofd-, oog-, oor-, adem- en handbescherming

Check, check, dubbelcheck

  • Bouwplaats is netjes en opgeruimd

  • Je bent verzekerd voor arbeidsongeschiktheid, aansprakelijkheid en je gereedschap

En heb je jezelf vandaag al herhaald? Je kunt nooit veilig genoeg werken. Benadruk ook aan het einde van de dag of tijdens het afbouwen het belang van veiligheid. 

Ging er toch iets mis? 

Meld direct je schade bij je verzekeraar. Ben jij verzekerd bij Insify? Stuur een mail naar claims@insify.nl of bel ons: 020 888 1089.


Meer lezen voor zzp'ers in de bouw

Dit is de voordeligste AOV voor de bouw Risico's voor zzp'ers in de bouw in kaart gebracht Waarom deze AOV populair is voor ondernemers in de bouw Deze ondernemers kozen voor een AOV Hoe je als drukke zzp'er in de bouw je AOV regelt

Bereken je premie