Ziekteverzuim in Nederland: wat de cijfers betekenen voor kleine werkgevers in 2027
Het ziekteverzuim in Nederland ligt hoger dan gemiddeld in de afgelopen dertig jaar. Bij kleine bedrijven is het lager, maar als het toeslaat, telt het zwaarder. Dit zeggen de cijfers, en dit betekent het voor 2027.

Het ziekteverzuim in Nederland in één oogopslag
Het ziekteverzuim in Nederland was in 2025 5,4%. Dat betekent dat van elke 100 geplande werkdagen er gemiddeld 5,4 door ziekte uitvielen. Volgens het CBS was 2025 het eerste jaar met een stijging, na twee jaar daling. In het eerste kwartaal van 2026 lag het verzuim op 5,8%, even hoog als een jaar eerder en ruim boven het gemiddelde van 5,0% voor een eerste kwartaal sinds 1996.
Ter vergelijking: tussen 1996 en 2023 lag het verzuim gemiddeld op 4,5%. Het verzuim van de afgelopen jaren ligt daar dus duidelijk boven.
Jaar | Ziekteverzuim (CBS) |
|---|---|
2019 | 4,4% |
2020 | 4,7% |
2021 | 4,9% |
2022 | 5,6% (hoogste jaar sinds 1996) |
2023 | 5,3% |
2024 | 5,2% |
2025 | 5,4% |
2026, eerste helft (voorlopig) | 5,8% in Q1, 5,4% in Q2 |
Bronnen: CBS Statistische trends (2019 tot 2023) en CBS StatLine (2024 tot en met 2026).
Ook de arbodiensten zien het. In juni 2026 was het verzuim volgens ArboNed en HumanCapitalCare het hoogste voor een junimaand in ruim twintig jaar.
Wil je weten wat verzuim jou als werkgever kost? In type: entry-hyperlink id: 6fxyggoeiFNxCyuIN1bfa8 rekenen we het uit, met een voorbeeld voor een modaal salaris.
Kleine werkgevers: minder vaak verzuim, maar het telt zwaarder
Hier zit het verrassende deel. Bij kleine bedrijven is het verzuim het laagst van alle bedrijfsgroottes.
Periode | 1 tot 10 medewerkers | 10 tot 100 medewerkers | 100+ medewerkers |
|---|---|---|---|
2025 | 2,6% | 4,7% | 6,3% |
Q1 2026 (voorlopig) | 2,8% | 5,0% | 6,8% |
Q2 2026 (voorlopig) | 2,5% | 4,7% | 6,2% |
Bron: CBS StatLine, bijgewerkt 18 augustus 2026.
Waarom dan toch een probleem? Omdat een laag gemiddelde in een klein team weinig zegt. Met vijf mensen heb je geen 2,6% verzuim. Je hebt meestal 0%, en af en toe valt er iemand uit. Dan is het meteen een vijfde van je team. Er is geen collega die het werk er even bij doet, geen HR-afdeling die het proces regelt, en het loon betaal je uit je eigen kas. Bij een langdurig zieke medewerker gaat dat al snel om tienduizenden euro's. Hoe dat optelt, lees je in type: entry-hyperlink id: 6fxyggoeiFNxCyuIN1bfa8
Opvallend: in het eerste kwartaal van 2026 waren kleine bedrijven de enige groep waar het verzuim steeg ten opzichte van een jaar eerder, van 2,6% in het eerste kwartaal van 2025 naar 2,8%.
Ziekteverzuim per sector
Het verschil tussen sectoren is groot. De zorg heeft al jaren het hoogste verzuim.
Sector | 2025 | Q2 2026 (voorlopig) |
|---|---|---|
Zorg en welzijn | 7,5% | 7,6% |
Onderwijs | 5,7% | 5,8% |
Bouw | 4,8% | 4,9% |
Landbouw | 3,3% | 3,2% |
Horeca | 3,2% | 3,1% |
Bron: CBS StatLine. Binnen de zorg lag het verzuim in verpleging, verzorging en thuiszorg in het eerste kwartaal van 2026 zelfs op 9,9%.
Waarom mensen verzuimen
De meeste ziekmeldingen zijn kort en hebben een simpele oorzaak. Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2025, gepubliceerd via het CBS:
55% van de mensen die verzuimden, had griep, een verkoudheid of een andere virusinfectie;
9% verzuimde door psychische klachten of burn-out;
23% van het verzuim heeft volgens werknemers met het werk te maken, met werkdruk als belangrijkste oorzaak: die noemt 28% van de mensen met werkgerelateerd verzuim.
Burn-outklachten nemen toe. In 2025 had 20,7% van de werknemers er last van, tegen 13,4% in 2015. Dat zijn niet allemaal ziekmeldingen, maar het is wel een signaal om op te letten.
Langdurig verzuim duurt langer
Het grootste deel van de kosten zit niet in de griepjes, maar in de lange gevallen. Volgens ArboNed en HumanCapitalCare was in 2024 8% van de ziekmeldingen langer dan zes weken, maar die lange gevallen waren samen goed voor 75% van alle verzuimdagen.
En die gevallen duren langer. Bij Arbo Unie steeg de gemiddelde duur van een ziekmelding van 24 dagen in 2022 naar 28 dagen in 2025.
Is iemand na bijna twee jaar nog ziek, dan volgt rond week 93 een WIA-aanvraag. In 2025 kwamen er volgens UWV 71.300 nieuwe WIA-uitkeringen bij. Voor 2026 verwacht UWV er 80.900. Tegelijk lopen de wachttijden op: eind maart 2026 wachtten meer dan 11.000 mensen langer dan zes maanden op een WIA-beoordeling.
Wat verzuim werkgevers kost
Alleen al het loon dat werkgevers doorbetaalden bij werkgerelateerd verzuim, kwam in 2023 volgens TNO uit op € 8,3 miljard. In 2015 was dat nog € 5,1 miljard. Verzuim dat niet met het werk te maken heeft, zit daar nog niet eens in. Wat het jou kost als één medewerker in je team langer ziek is, rekenen we voor in type: entry-hyperlink id: 6fxyggoeiFNxCyuIN1bfa8
2027: wat verandert er wel en niet?
Er wordt veel gepraat over de loondoorbetaling bij ziekte. Hier staat wat er volgens de bronnen in oktober 2026 echt vastligt.
Onderwerp | Status | Wat het betekent |
|---|---|---|
Twee jaar loondoorbetaling | Verandert niet in 2027 | Het kabinet heeft in september 2026 alleen scenario's gedeeld, zoals een kortere periode of een collectief tweede jaar voor kleine werkgevers. Er is geen voorstel gekozen. |
Wetsvoorstel re-integratie tweede ziektejaar voor kleine werkgevers | Bij de Tweede Kamer | Moet kleine werkgevers meer duidelijkheid geven in het tweede ziektejaar. Beoogde ingangsdatum: 1 januari 2030. |
Compensatie transitievergoeding na twee jaar ziekte | Kabinetsplan | Het kabinet wil de compensatie per 1 januari 2028 afschaffen. In 2027 kun je er nog gebruik van maken. |
Premies Ziektewet en WGA | Vastgesteld | De gemiddelde premies stijgen in 2027: Ziektewet naar 0,60% en WGA naar 1,07% van het loon, volgens UWV. |
Aof-premie voor kleine werkgevers | Voorlopig | Van 6,27% in 2026 naar 6,67% in 2027. |
Kort gezegd: in 2027 betaal je bij ziekte nog steeds tot twee jaar loon door, gelden dezelfde re-integratieregels, en gaan je werkgeverslasten voor arbeidsongeschiktheid iets omhoog.
Wat je als kleine werkgever nu kunt doen
Een paar dingen kun je nu al regelen. De complete checklist staat in type: entry-hyperlink id: 2Pm8NVm5jblJH0C8URw5fk
Check of je een arbodienst hebt. Dat is verplicht zodra je personeel hebt. Lees Arbodienst kiezen.
Maak een verzuimprotocol. Spreek af hoe ziekmelden werkt, voordat iemand ziek wordt. Een voorbeeld staat in type: entry-hyperlink id: 4HOhQiOZy7HGdUmBCVMuWu.
Let op werkdruk. Bijna een kwart van het verzuim heeft met het werk te maken. Een kort gesprek over drukte voorkomt soms een lange ziekmelding.
Grijp vroeg in bij langer verzuim. De lange gevallen kosten het meeste. Schakel de bedrijfsarts in zodra je signalen ziet.
Reken uit wat je kunt dragen. Kun je twee jaar loon van een medewerker missen? Zo niet, kijk dan naar een verzuimverzekering. Lees Verzuimverzekering vergelijken.
Zo helpt Insify
De cijfers laten zien dat verzuim stijgt, en dat vooral de lange gevallen veel kosten. Daar is de Insify verzuimverzekering voor, vanaf 1 december 2026. Je verzekert het loon dat je doorbetaalt als een medewerker ziek is. Je berekent online een indicatie van je premie. Je meldt een zieke medewerker vanaf je telefoon of laptop in MyInsify. Je houdt je eigen arbodienst, of kiest voor onze aanbevolen arbodienst met korting. En je krijgt hulp bij het gesprek met je zieke medewerker, met praktische tips om te voorkomen dat verzuim langer duurt dan nodig. Het risico op een loonsanctie blijft bij jou als werkgever. Wat de verzekering precies vergoedt, staat in de polisvoorwaarden. Waarom we dit bouwen, lees je in type: entry-hyperlink id: 6cU5P7pmkpJ5PlyIcN4JG8.
Snel naar
Gerelateerde artikelen
Beter ondernemenWat kost een zieke medewerker je echt? Een eerlijke rekensomVan een griepje van drie dagen tot twee jaar verzuim: zo bereken je wat ziekte in je team echt kost, en of verzekeren loont.
Beter ondernemenJe eerste zieke medewerker: wat moet je regelen in de eerste twee weken?Wat mag je vragen, wie moet je bellen en wat moet je melden bij UWV? De eerste twee weken van een ziekmelding, stap voor stap, met voorbeeldprotocol.
Beter ondernemenVoordat iemand ziek wordt: wat regel je als werkgever vooraf?Een checklist voor werkgevers: wat je regelt voordat iemand ziek wordt, van arbodienst en RI&E tot een verzuimprotocol en de keuze voor een verzekering.
Beter ondernemenWat kost een zieke medewerker je echt? Een eerlijke rekensomVan een griepje van drie dagen tot twee jaar verzuim: zo bereken je wat ziekte in je team echt kost, en of verzekeren loont.
Beter ondernemenJe eerste zieke medewerker: wat moet je regelen in de eerste twee weken?Wat mag je vragen, wie moet je bellen en wat moet je melden bij UWV? De eerste twee weken van een ziekmelding, stap voor stap, met voorbeeldprotocol.
Beter ondernemenVoordat iemand ziek wordt: wat regel je als werkgever vooraf?Een checklist voor werkgevers: wat je regelt voordat iemand ziek wordt, van arbodienst en RI&E tot een verzuimprotocol en de keuze voor een verzekering.